دفترچه

دفترچه * * * * * daftarche.blog.ir

دفترچه

دفترچه * * * * * daftarche.blog.ir

نگاهی دوباره به نظریات سفر در زمان

دوشنبه, ۱۶ شهریور ۱۳۹۴، ۰۳:۰۰ ق.ظ

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ سُبْحَانَ الَّذِی أَسْرَىٰ بِعَبْدِهِ لَیْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِی بَارَکْنَا حَوْلَهُ لِنُرِیَهُ مِنْ آیَاتِنَا ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ (اسراء ۱)

********** بحث عمومی دربارهٔ زمان **********
زمانی را که کودک بودی به یاد داری؟ چقدر از آن یادت هست؟ تو با آن روزت چه فرقی داری؟ اصلاً تو از چه زمانی بودی؟ و زمان از چه زمانی بود؟ زمان پیش تو چه معنایی دارد؟ گذشته چیست؟ اکنون چیست؟ آینده چیست؟ چه اندازه به این پرسش‌ها اندیشیدی؟ چه اندازه برایشان ارزش گذاشتی؟

«زمان» بازیچهٔ دست مردم شده است. می‌بینیم که برخی، تنها زمانی که مشغول دیدن فیلم‌های سینمایی هستند، به «زمان» می‌اندیشند. یا گاهی که در گفتگو با دیگران دربارهٔ زمان هم‌اندیشی می‌کنیم، چندساختی‌هایی چون ماشین زمان، کشش زمان، نسبیت و یا موضوع فیلم فلان را می‌شنویم. اما راستی زمان چیست؟

تا حالا به این فکر کردی که می‌گوییم «دو به‌اضافهٔ دو مساوی چهار» یعنی چه؟ آیا در گفته‌های چندی از دوستان دربارهٔ «دو به‌اضافهٔ دو مساوی پنج» اندیشیدی؟ گاهی می‌گویند می‌توان دو به‌اضافهٔ دو را پنج کرد، این یعنی چه و تفاوتش با فهم قبلی ما یعنی مساوی چهار چیست؟ یا فرض کن سنگی را در دست داری و در اتاقی به آن نگاه می‌کنی و آن را سبز می‌بینی، حالا همین سنگ را به اتاق دیگری می‌بری که نور متفاوتی در آن می‌تابد و آن را آبی می‌بینی. این درست است که تابش نورهای گوناگون به یک چیز رنگ‌های گوناگونی را می‌سازد اما، آیا اندیشهٔ ما دربارهٔ سبز و آبی دگرگون شد؟ آیا آبی و سبز برای ما جدای از شیوهٔ ساختشان معنای دیگری پیدا کرد؟ اگر موافقی که «دو به‌اضافهٔ دو مساوی چهار معنای خاصی دارد که همیشه درست است» و «درخشش یک چیز به رنگ‌های گوناگون مغایرتی با فهم ما از هر رنگ ندارد» درست هسنتند به موضوع زمان بیندیش.

الگوهای جابجایی در زمان و جابجایی زمان را شاید زیاد شنیده باشی. این الگوها را چه اندازه می‌توان شبیه‌سازی کرد؟ چه اندازه می‌توان در اندیشه به سفر در زمان پرداخت؟ آیا می‌توان این همه که با زمان بازی می‌کنند با اعداد و زنگ‌ها، آن‌گونه که می‌شناسیم، هم بازی کرد؟ این الگوها در فیلم‌ها به کمک همین شناخت و تعریف ما از زمان ساخته می‌شوند، اما پیچ و تابی در آن نشان می‌دهند که برای ذهن‌های ناآماده خیلی جالبند. اما همین الگوها برای افراد با دانش بیشتر به نام «شبه علم» نشان داده می‌شوند. با نگاه اول می‌شود شبه علم را بخاطر اثبات نشده بودن به آن‌ها نسبت داد ولی کمی تیزتر که بنگریم، این الگوها بسیار ایراد دارند و مخلوط علم و ضد علم هستند.

حتی پایه‌های علمی برخی از این الگوها بر گونه‌های خاص اندیشه‌های روان‌شناسی چون «ما به هیچ چیز یقین نمی‌توانیم پیدا بکنیم» استوار هستند. البته بعضی قسمت‌های این الگوها هم بر پایهٔ شناخت دقیق از جهان و زمان، که از دیرباز پذیرفته شده است، بنا شده‌اند مثل سرعت نسبی و یا جهت‌های نسبی قرار گرفتن چیزها. اما چند درصد از بینندگان و شنوندگان این الگوها به حقیقت زمان فکر می‌کنند؟ همچنین آیا تأثیر این فیلم‌ها بر افراد گوناگون به تحقیق گذاشته شده است؟

حالا فکر کن زمانی را که کودک بودی به یاد داری؟ چقدر از آن یادت هست؟ تو با آن روزت چه فرقی داری؟ اصلاً تو از چه زمانی بودی؟ و زمان از چه زمانی بود؟ زمان پیش تو چه معنایی دارد؟ گذشته چیست؟ اکنون چیست؟ آینده چیست؟ نسبت «زمان» با «معنای زندگی» و «هدف خلقت» در مکتب‌های فکری گوناگون و در واقعیت چیست؟

  • موافقین ۰ مخالفین ۰
  • دوشنبه, ۱۶ شهریور ۱۳۹۴، ۰۳:۰۰ ق.ظ
  • دفترچه

نظرات  (۳)

با توجه به محتوای فسفر سوزی که انتخاب میکنین...بیان خوبی دارین...
درود
پاسخ:
سپاس.
شما هم زیبا می‌نویسید.
  • مریم سادات موسوی
  • سلام به وبلاگ منم سری بزنید
    پاسخ:
    سلام. حتماً سر می‌زنم.
    سلام
    خداوکیلی تفسیر تسنیم آیت الله جوادی را راحت تر می فهمم
    تفسیرشا میزاری؟؟
    پاسخ:
    سلام.
    خوش به حالت! تازه اون تفسیره، من که تفسیر نگفتم! دیگه اینکه هرکس به اندازهٔ خودش از قرآن و تفسیرش می‌فهمه! من خیلی تلاش کردم با مثال منظورم را برسونم و نوشته‌هام به هم مربوطند، حتی داستان‌ها. چون چیزی بلد نیستم برای شما استادان سخت‌نما شده.
    چشمات که سالمه ان‌شاءالله:
    http://www.portal.esra.ir/Pages/Index.aspx?Command=Q29udGVudHNHcm91cExpc3QxJjR%2bMTI3-FuYNMsV3Kuo%3d&lang=fa&Argument=IyMjQ29udGVudCMjIw%3d%3d-NXnF4ID5GRE%3d
    ولی اگه خواستی مثل من گوش بدی، همون پایگاه و پایگاه‌های آوینی و راسخون صوتش را دارند.
    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.